ALBANCI SU NA DANAŠNJI DAN NAPALI KOŠARE! Heroji srpske vojske porazili NEPRIJATELJA, ovi scenariji ĆE VAS SLEDITI

Bitka na Košarama počela je na Veliki petak, 9. aprila 1999. godine, 17. dana NATO agresije na Srbiju odnosno SRJ, žestokim napadom sa teritorije Albanije. Pripadnici Vojske Jugoslavije uspeli su herojskim otporom, odbranom svoje zemlje po svaku cenu, da zaustave nesrazmerno brojnijeg neprijatelja.

Herojski otpor Vojske Jugoslavije na Košarama onemogućio je prodor nesrazmerno moćnijeg neprijatelja, čime je nameravana kopnena ofanziva NATO na Srbiju odnosno SRJ, propala.

Najvažnije činjenice

- Bitka na Košarama počela 9. aprila 1999. godine artiljerijskim napadom iz Albanije

- Borbe trajale 67 dana, do 10. juna 1999. - Karaula napuštena 10. aprila oko 19.00 časova - Kontranapad VJ započeo 14. aprila - Teške borbe na Đurđevdan 6. maja - Sredinom maja pripadnici Vojske Jugoslavije ovladali su vrhom Mrčaj - Linije borbenih dejstava na potezu kod Košara nisu se potom bitno menjale do kraja ratnih dejstava

Cilj neprijatelja bilo probijanje granice

Stratezi agresije su zauzimanjem karaule Košare nameravali su da probijanjem granice otvore prostor za prodor unutar Srbije u Metohiju i dublje na Kosovo, odnosno za kopnenu invaziju trupa NATO, ali su pripadnici VJ hrabrim otporom posle 67 dana borbe uspeli da je spreče.

Nasuprot snagama Vojske Jugoslavije na prostoru Albanije nalazilo se gotovo 12.000 vojnika NATO, od čega 5.000 Amerikanaca, sa najmanje 30 tenkova i 26 borbenih helikoptera Apač.

Gde se nalaze Košare

Košare su smeštene na oko 200 metara od granične linije, na visini iznad 1.800 metara. Graničari VJ sa Košara pokrivali su potez od oko sedam kilometara državne granice.

Karaula Košare odabrana je kao mesto proboja verovatno zbog konfiguracije terena. Prostor Košara nalazi se na nižoj nadmorskoj visini od pozicija na suprotnoj strani granične linije, što je agresorima donosilo izvesnu prednost, pored činjenice da je reč teško pristupačnom pojasu Juničkih planina, istočnih obronaka Prokletija.

Početak napada

Napad je započeo artiljerijskim dejstvima u pravcu karaule Morina, u 3.00 časa, 9. aprila, sa prostora Albanije.

Sa jedne strane očekivalo se da pripadnici Vojske Jugoslavije razotkriju svoje položaje, sa druge, da se koncentrišu na Morinu, odnosno preusmere od Košara.

Vatra je potom, u 4.30 usmerena na Košare. Dok je Vojska Albanije tukla artljerijskim sredstvima, minobacačima, topovima, haubicama, precizna minobacačka dejstva verovatno su bila posledica prisustva pripadnika Legije stranaca.

Masivni napad

Oko 6.00 časova teroristi započinju masivni napad na tri pravca, jedan prema samoj karauli Košare, a druga dva prema strateškim kotama, visovima Maja Glava i Rasa Košare.

Napadača je bilo oko 1.500 - pripadnici dvije brigade tzv. OVK, uz artiljerijska dejstva iz Albanije, dok je granicu na tom pojasu branilo nešto više od stotinak pripadnika Vojske Jugoslavije.

Paralelno, po srpskim položajima iz vazduha je tukao NATO, pri čemu je bilo i tepih bombardovanja i bacanja nedopuštenih kasetnih bombi.

Borbe bez prekida

Bez prekida, borbe su trajale tokom čitavog dana 9. aprila, nastupajuće noći i narednog dana. U popodnevnim satima prvog dana napada, 9. aprila, snage tzv. OVK ovladale su vrhom Rasa Košare, koji im je služio kao pozicija za artiljerijska dejstva prema VJ.

Sutradan, 10. aprila, oni zaposedaju i kotu Maja Glava. Nije im uspelo da ovladaju i vrhom Opljaz, gde su ih pripadnici VJ uspešno odbili.

Negde u popodnevnim satima 10. aprila graničari Vojske Jugoslavije, opkoljeni sa tri strane, odlučuju da napuste samu karaulu Košare, što se dogodilo nešto prije 19.00 časova.

Propagandna mašinerija Zapada odmah je ulazak pripadnika terorističke takozvane OVK u karaulu predstavila kao veliku pobedu.

Pripadnici Vojske Jugoslavije utvrdili su se zatim na liniji odbrane koja je konfiguracijom bila pogodnija za odbranu. Usledila je i popuna svežim snagama, pripadnicima 53. graničnog bataljona tada se pridružuju snage 63. padobranske kao i dobrovoljci, a tehnička podrška je ojačana.

Kontranapad snaga Vojske Jugoslavije

Kontranapad snaga Vojske Jugoslavije s ciljem zaposedanja i povratka kote Maja Glava, uslijedio je 14. aprila. Iako zauzimanje kote nije uspelo, dejstva minobacačima i artiljerijskom oruđem sa te pozicije su potom prestala. Isto tako, početkom maja Vojska Jugoslavije je nastojala da povrati objekat same karaule, bez uspeha.

Na Đurđevdan, 6. maja, pripadnici VJ vode teške borbe s ciljem preuzimanja, povrataka, kote Rasa Košare, što nije uspelo. Inženjerija VJ je zatim 10. maja uspela da dopremi dva tenka na liniju borbi, na opšte iznenađenje, imajući u vidu nedostupnost terena.

Nastupajuće noći NATO avijacija je zasula položaje VJ velikom količinom zabranjenih kasetnih bombi, što je imalo tragične posledice.

Devet pripadnika Vojske Jugoslavije je ubijeno, a 40 je ranjeno, pojedini teško.

Sredinom meseca pripadnici Vojske Jugoslavije ovladali su vrhom Mrčaj, što je poboljšalo položaj branitelja i odredilo raspored snaga za potonji period.

Linije borbenih dejstava na potezu kod Košara nisu se potom bitno menjale do kraja ratnih dejstava 10. juna, uz borbe koje su sve vreme trajale, manjeg ili većeg intenziteta, sa linijama rastojanja i do pedesetak metara.

Pomeranje težišta napada

Neočekivano žilav otpor Vojske Jugoslavije, uverio je, po svemu sudeći, agresore da je dalji prodor na potezu Košara nemoguć, pa je krajem maja težište napada terorističke takozvane OVK, odnosno NATO dejstava, izmešteno južnije, na granični pojas Paštrik, gde je isto tako pokušan prodor dublje unutar Srbije, odnosno Metohije, a što su snage Vojske Jugoslavije takođe uspešno odbile herojskim žilavim otporom.

Bitka pre bitke

Rat je na karauli Košare počeo mnogo pre 9. aprila 1999. godine, tačnije u martu 1998. godine kada su i počeli sukobi na KiM. Iako je rejon karaule bio gotovo nenaseljen, u okolini su se nalazila etnički čista albanska sela, sa velikim brojem pripadnika OVK u njima. Sama karaula udaljena nekoliko stotina metara od granične linije na vidnom mestu, bila je laka meta i često se dešavalo da teroristi sa granične linije ispale rafal na karaulu i pobegnu.

Česte su bile i zasede u kojima je stradalo nekoliko pripanika VJ, a gotovo svakodnevna pojava pokušaja prenošenja manje ili veće količine oružja i municije iz Albanije na Kosovo i Metohiju. Glavninu graničnih jedinica činili su vojnici na redovnom odsluženju vojnog roka koji su služili vojsku od marta 1998. godine i imali su uglavnom po 19 ili 20 godina.

Dobrovoljci sa svih strana

U Bici za Košare u redovima Vojske Jugoslavije borio se veliki broj dobrovoljaca iz zemlje i inostranstva. Osim Rusa – Kozaka iz padobranskih jedinica, u redovima dobrovoljaca bili su ljudi iz drugih evropskih zemalja. Takozvani “internacionalni odred” od tridesetak ljudi činili su ljudi iz zapadnog dela Ukrajine, Finske, Švedske, Danske, Holandije i po jedan Škot i Irac iz Velike Britanije. Njihovi motivi za ratovanje na strani Jugoslavije bili su avanturizam, antiamerička osećanja, ali i želja za ratnim iskustvom. Njihova plata bila je simbolična, odnosna ista kao za redovne vojnike.

Pri dolasku na front, strani dobrovoljci tražili da im se izda sertifikat da su učestvovali u borbama oko Košara, jer su sa takvom potvrdom mogli da dobiju 50 odsto veću mesečnu platu na ratištima širom sveta.

Snage Vojske Jugoslavije u bici na Košarama 1999. godine činili su delovi 125. motorizovane brigade, 53. granični bataljon, vojna policija iz Beogradskog i Kragujevačkog korupusa, delovi 63. padobranske i 72. specijalne brigade i manjim delom dobrovoljci iz zemlje i inostranstva. Komandant svih jedinica VJ na Košarama bio je potpukovnik Ljubinko Đurković, a njegovi pretpostavljeni pukovnik Dragan Živanović i general major Vladimir Lazarević.

U ovoj bici, sukobljene strane nisu kršile pravila i običaje ratovanja. Formalno, to je bila kopnena agresija iz Albanije na SRJ. Poginulo je 108 pripadnika vojske i dobrovoljaca, a tela nekoliko vojnika nikada nisu izvučena sa granice.

Danas se na području karaule Košare nalazi oko 150 grobnica, poginulih pripadnika Oslobodilačke vojske Kosova, ali se procenjuje da je još nekoliko desetina ljudi iz redova OVK sahranjeno u Albaniji.

Bitka za Košare je zvanično završena 14. juna 1999. godine, kada se Vojska Jugoslavije na osnovu Kumanovskog sporazuma sa snagama KFOR-a povukla sa Košara. Povlačenje je za razliku od drugih delova Kosova, proteklo bez ikakvih incidenata, a neprijatelji su jedni druge mirno posmatrali.

Stradali

- 800 pripadnika VJ učestvovalo u bici

- 108 pripadnika VJ poginulo - 256 pripadnika VJ Ranjeno - Među poginulima: 50 vojnika, 13 rezervista, 24 dobrovoljca, 18 starešina

U borbama na Košarama učestvovalo je ukupno oko 800 pripadnika Vojske Jugoslavije, a tokom 67 dana borbi poginulo je 108 pripadnika Vojske Jugoslavije, među kojima 50 redovnih vojnika, 13 rezervista, 24 dobrovoljca, 18 starešina oficira i podoficira, kao i dvojica dobrovoljaca, iz Rusije odnosno Ukrajine. Ranjeno je 256 pripadnika VJ.

Među poginulim agresorima, odnosno snagama NATO bili su, osim stotina pripadnika terorističke takozvane OVK, i jedan Alžirac, verovatno islamistički fanatik, po jedan Francuz i Italijan.

Bonus video: Nismo mi tražili Košare, Košare su tražile nas! Priče vojnika u emisiji Ni pet ni šest o časti, poreklu i hrabrosti na najtežem ratištu!

(Espreso/Glas Srpske/D.S.)